დღეში 2 ფინჯან ყავას სვამთ? აი, რა ხდება შენს ღვიძლში! – ყავის მოყვარულებმა ეს უნდა იცოდეთ!
მიუხედავად იმისა, რომ ყავა ფანტასტიკური და გემრიელი სასმელია, მას შეუძლია ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენოს. ყავა, ამავდროულად, შეიცავს როგორც დადებით, ასევე უარყოფით შესაძლებლობებს ჩვენი ორგანიზმის მდგომარეობაზე ზემოქმედებისთვის.
ამ სტატიაში ჩვენ შევეცდებით განვიხილოთ ორივე სახის გავლენა ჩვენს სხეულზე და ჯანმრთელობაზე!
უპირველეს ყოვლისა, მოდით შევხედოთ ნათელ მხარეს. ეს არის სასმელი, რომელიც მდიდარია აუცილებელი საკვები ნივთიერებებით და ანტიოქსიდანტებით. კერძოდ, მხოლოდ ერთი ფინჯანი ყავა შეიცავს:
- მანგანუმი: RDA-ს 3%.
- კალიუმი: RDA-ს 3%.
- ვიტამინი B2 (რიბოფლავინი): რეკომენდებული დღიური დოზის 11%.
- ვიტამინი B1 (თიამინი): RDA-ს 2%.
- მაგნიუმი: დღიური ღირებულების 2%.
- ვიტამინი B3: RDA-ს 2%.
- ფოსფორი: დღიური ღირებულების 1%.
- ვიტამინი B5 (პანტოტენის მჟავა): რეკომენდებული დღიური დოზის 6%.
- ფოლიუმის მჟავა: დღიური ღირებულების 1%.
ეს რაოდენობა შეიძლება უმნიშვნელო ჩანდეს, მაგრამ თუ გამრავლებული ყავის ფინჯანზე, რომელსაც მთელი დღის განმავლობაში მოიხმართ, ეს რეალურად თქვენი ყოველდღიური საკვები ნივთიერებების უმეტესი ნაწილია.
გარდა ამისა, კოფეინი არის ყველაზე ხშირად მოხმარებული ფსიქოაქტიური ნივთიერება.
ყავა კოფეინის უმდიდრესი წყაროა, რომელიც ასევე გვხვდება ჩაიში, შოკოლადში და გამაგრილებელ სასმელებში.
ერთი ჭიქა შეიცავს 30-დან 300 მგ კოფეინს, საშუალო დოზა კი დაახლოებით 90-100 მგ-ია. კოფეინი არის ძლიერი სტიმულატორი, რომელიც ბლოკავს ინჰიბიტორული ნეიროტრანსმიტერის (ტვინის ჰორმონის) ფუნქციას, რომელიც ცნობილია როგორც ადენოზინი. ამრიგად, ტვინის აქტივობა და სხვა ნეიროტრანსმიტერების განთავისუფლება, როგორიცაა დოფამინი და ნორეპინეფრინი, სტიმულირდება.
ეს, თავის მხრივ, ხელს უშლის დაღლილობას და ზრდის სიფხიზლეს. მრავალრიცხოვანმა კვლევამ აჩვენა, რომ კოფეინს იწვევს ტვინის შესაძლებლობების მოკლევადიანი ზრდა, რაც ნიშნავს გაუმჯობესებულ რეაქციას, განწყობას და სიფხიზლეს.
- კოფეინი ასევე ასტიმულირებს მეტაბოლიზმს (კალორიებს) 3-11%-ით. თუმცა, ზოგიერთი ეფექტი მხოლოდ დროებითია. ამიტომ, თუ თქვენ რეგულარულად მიირთმევთ ყავას, თქვენი ორგანიზმი ტოლერანტული ხდება მისი ეფექტის მიმართ და ეს, თავის მხრივ, ამცირებს ეფექტს.
- გარდა ამისა, კვლევებმა აჩვენა, რომ ადამიანებს, რომლებიც ყავას მოიხმარენ, აქვთ 2 ტიპის დიაბეტის განვითარების რისკი. ამ დაავადებას ახასიათებს სისხლში შაქრის დონის მატება ინსულინის მოქმედებისადმი რეზისტენტობის შედეგად.
- ასევე, ყავის მოყვარულებს აქვთ ციროზის განვითარების რისკი. ღვიძლი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ორგანოა ჩვენს ორგანიზმში. ის პასუხისმგებელია ასამდე ფუნქციაზე.
- უფრო მეტიც, ყავა ძალზე სასარგებლოა სიბერეში ტვინის დასაცავად და ასევე ხელს უშლის დაბერებასთან დაკავშირებულ ზოგიერთ დაავადებას. ყველაზე გავრცელებული დაავადებაა ალცჰეიმერის დაავადება.
- კვლევის თანახმად, ადამიანებს, რომლებიც სვამენ ყავას, 65%-ით ნაკლები აქვთ ალცჰეიმერის დაავადების განვითარების რისკი. ამ ტიპის მეორე დაავადებაა პარკინსონის დაავადება. იგივე მაჩვენებელია 32-60%.
- ყავას ასევე შეუძლია თავიდან აიცილოს დეპრესია. კერძოდ, კვლევებმა აჩვენა, რომ ყავის მოყვარულებს აქვთ დეპრესიის შემცირებული რისკი და ნაკლებად სავარაუდოა თვითმკვლელობა.მეორეს მხრივ, ყავას ასევე შეუძლია სერიოზული და მავნე ზეგავლენა მოახდინოს ჯანმრთელობაზე. კოფეინს აქვს სხვადასხვა უარყოფითი ეფექტი, როგორიცაა ძილის დარღვევა და შფოთვა!
კოფეინის ჭარბმა რაოდენობამ შეიძლება გამოიწვიოს: მოუსვენრობა, შფოთვა, გულის პალპიტაცია და პანიკის შეტევებიც კი გააუარესოს. უფრო მეტიც, კოფეინს შეუძლია ძილის დარღვევაც გამოიწვიოს.
გაითვალისწინეთ, რომ კოფეინი იწვევს დამოკიდებულებას, ისევე როგორც დაღლილობას, გაღიზიანებას და თავის ტკივილს. თუმცა, თუ სასმელს რეგულარულად მიირთმევთ, თქვენი ორგანიზმი გახდება ამ სიმპტომების ტოლერანტული.
რეგულარული მიღება:
ბევრს ურჩევნია უკოფეინირებული ყავა. უკოფეინირებული ყავა ჩვეულებრივ მზადდება ყავის მარცვლის ქიმიკატებით გარეცხვით. თუმცა, ამ პროცედურების შემდეგაც, სასმელი კვლავ შეიცავს კოფეინს, მაგრამ შემცირებული რაოდენობით.
უკოფეინო ყავას არ აქვს ისეთივე სარგებელი, როგორც ჩვეულებრივ ყავას. დადასტურებულია, რომ სასმელს არანაირი ეფექტი არ აქვს ღვიძლის დაავადების, ტიპი 2 დიაბეტის ან პარკინსონის დაავადების შემთხვევაში.
ზოგიერთი თანამედროვე ტიპის ყავის სასმელი შეიცავს ჭარბ კალორიებს. ალტერნატიულად, შეგიძლიათ გამოიყენოთ ქაღალდის ფილტრი ყავის მოსადუღებლად. კერძოდ, გაუფილტრავი ყავა (თურქული ან ფრანგული) შეიცავს კაფესტოლს. ეს ნივთიერება ამაღლებს ქოლესტერინის დონეს.
ყავას უნდა მოერიდოს ზოგიერთი ადამიანი, განსაკუთრებით ორსული ქალები, მაღალი არტერიული წნევის, შფოთვის ან ძილის ნაკლებობის გვერდითი ეფექტების გამო.
ზოგადად, ამ სასმელს ბევრი დადებითი გავლენა აქვს მთელი ორგანიზმის ჯანმრთელობაზე. თუ ყავის მოყვარული ხართ, მაშინ, რა თქმა უნდა, ფიქრობთ, რომ მისი უპირატესობები აჭარბებს მინუსებს!
